Женевадағы Біріккен Ұлттар Ұйымының автономды қару-жарақ ережелерін талқылау жөніндегі конференциясы
Біріккен Ұлттар Ұйымының Женевадағы штаб-пәтерінде 16 қарашада өлімге әкелетін автономды қару-жарақ жүйелеріне ықтимал тыйым салу ережелері мен ықтимал тыйымдарды талқылау үшін конференция басталуы жоспарланған. Өлтіргіш автономды қару-жарақ жүйелері (LAWS) деп аталатын бұл жүйелер адам операторының араласуысыз нысананы анықтау, таңдау және іске қосу мүмкіндігіне ие. Бұл кездесу осы технологиялар үшін құқықтық негіздерді құруға халықаралық қысымның артуымен байланысты.
Реттеу үшін халықаралық шақырулар
Автономды қару-жараққа шектеу қоюға итермелеу түрлі дипломатиялық арналар арқылы айтарлықтай серпіліс берді. 2026 жылғы тамызда Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы Антониу Гутерриш пен Международный комитет Красного Креста президенті Мирьяна Спольджарич бірлескен мәлімдеме жасады, бұл әлемге машиналарға адам мақсаттарын таңдауға мүмкіндік беріп, қауіпті моральдық қызыл сызыққа жақындап келе жатқаны туралы ескерту жасады. Бұл ескерту 2026 жылғы қыркүйектегі Бразилия мен 47 басқа ел шығарған заңды шектеулерге шақырудан кейін жасалды. Сонымен қатар, 2026 жылғы 22 қазанда 50 мемлекет мұндай технологияларды адам бақылауы шұғыл қажеттілікке айналғанын мәлімдеді.
Реттеу қозғалысын үкіметтік емес актерлердің кең ауқымды коалициясы қолдайды. 300-ден астам ұйымнан тұратын «Stop Killer Robots» акциясы 2013 жылдан бері қару-жараққа заңды түрде шектеу қоюды талап етіп келеді. БҰҰ қарусыздану мәселелері жөніндегі басқармасы басшысы Изуми Накамитсу талқылаулар барысында адамзат үшін күтпеген салдарлардың алдын алу үшін негіздің қажет екенін атап өтті. Хьюман Райтс Вотч өкілі Marie Verham технологияның мінсіз емес екенін және соғыстағы қателіктер өмір мен өлім мәселелері болуы мүмкін екенін атап өтті.
Дипломатиялық бөліністер және дауыс беру жазбалары
Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы 2026 жылғы 29 қазан күні автономды қару-жарақ ережелері туралы келіссөздер жүргізуге шақырған резолюция қабылдады. Бұл резолюцияға 163 мемлекет қолдау көрсетті, бірақ бес мемлекет: АҚШ, Ресей, Израиль, Солтүстік Корея және Беларусь қарсы шықты. Қытай, Иран және Сауд Арабиясы сияқты тоғыз мемлекет дауыс беруден бас тартты.
Ұсынылған ережелердің мерзімі мен сипаты туралы айтарлықтай келіспеушіліктер әлі де бар. Международный комитет Красного Креста екі санатқа тыйым салуды көздейтін бір жылдық регламентті қолдайды: персоналға қарсы автономды қарулар және алдын ала болжанбайтын немесе бақыланбайтын жүйелер. Керісінше, АҚШ 2026 жылдың қазан айының басында міндетті емес мәтінді әзірлеу үшін бес жылдық жолды ұсынды. АҚШ автономды қаруларды пайдалану кезінде адам құқығының тиісті деңгейін сақтау керектігін қолдайды. Франция Қорғаныс министрлігінің Жасанды интеллект агенттігінің (AMIAD) директорының орынбасары Винсент Себастьен әскери қолбасшының тиісті бақылауы арқылы адам рөлін қамтамасыз ететінін мәлімдеді.
Ұлттық ұстанымдар және өңірлік шиеленістер
Автономды технологияларға ұлттық көзқарастар айтарлықтай өзгереді. Франция өлімге әкелетін автономды қару-жарақ жүйелеріне тыйым салады, бірақ адамдар шешім қабылдау процесіне қатысса, ішінара автономды қару-жарақ жүйелеріне (PLLAS) рұқсат береді. Женева қауіпсіздік саясаты орталығының жаһандық және жаңадан пайда болып жатқан тәуекелдер басшысы Жан-Марк Рикли автономды қару-жарақ жүйелерінің адам араласуынсыз нысаналарды анықтауға, таңдауға және шабуыл жасауға болатынын атап өтіп, қазіргі Женева күн тәртібі өте тар екенін айтты. Сонымен қатар, Францияның Халықаралық қатынастар институтының (IFRI) технологиялар геосаяси орталығының зерттеушісі Laure de Roucy-Rochegonde автономды қару-жарақтарға қарсы миналар сияқты ұзақ мерзімді технологиялар кіретінін және Қытайдың есептелген екіұдайлықтың бірі ретіндегі позициясын сипаттағанын атап өтті.
Геосаяси шиеленістер де процестерге әсер етеді деп күтілуде. Хабарламаларға сәйкес, Ресей Женева конференциясы кезінде Еуропалық Одақтың Украинадағы соғысты айыптауына жол бермеуге тырысуда.
Бұл мақала бірнеше жаңалықтар есебі негізінде жасанды интеллект көмегімен жазылған және біздің редакциялық принциптеріміз бойынша редакторларымыз тарапынан тексерілген. Редакциялық стандарттар · Ақпарат беру және байланыс
Пікірлер 0