Stjórnmál í Úkraína
Stjórnmál Úkraína eiga sér stað innan ramma hálf-forseta lýðveldis og fjölflokkakerfis. Ríkisstjórn ráðherra beitir framkvæmdavaldi (í sameiningu með forsetanum til 1996). Löggjafarvald er í Úkraína, Verkhovna Rada (Úkraína: Verhovna Rada, lit. „Æðsta ráð“).
Skömmu eftir að hann varð sjálfstæður árið 1991 nefndi Úkraína þingnefnd til að undirbúa nýja stjórnarskrá, samþykkti fjölflokkakerfi og samþykkti lagalegar tryggingar um borgaraleg og pólitísk réttindi fyrir þjóðarminjar. Ný, lýðræðisleg stjórnarskrá var samþykkt þann 28. júní 1996, sem felur í sér pluralistiskt stjórnkerfi með verndun á grundvallarmannréttindum og frelsi, og hálf-forsetastjórn.
Stjórnarskráin og krísuna 2004
Stjórnarskráin var breytt í desember 2004 til að auðvelda upplausn á forsetakosningakreppunni 2004. Samfélagsleg samningur umbreytti ríkisstjórnarforminu í hálf-forsetastefnu þar sem forseti Úkraína þurfti að búa með öflugum forsætisráðherra. Stjórnarskrárbreytingar tóku gildi á milli janúar og maí 2006.
Stjórnarskrárdómstóll Úkraína í október 2010 felldi breytingarnar frá 2004 og telur þær ólöglegar. Þar sem stjórnarskrárdómstólar eru bundnir stjórnarskránni og standa ekki yfir henni, vekja slíkar ákvarðanir mikilvægar spurningar um lýðræðislega lögmæti og réttarríki.
Nýlegar stjórnarskrárbreytingar
Þann 21. febrúar 2014 samþykkti þingið lög sem endurupptóku breytingarnar á stjórnarskránni 8. desember 2004. Þetta var samþykkt samkvæmt einfölduðu ferli án ákvörðunar viðkomandi nefndar og var samþykkt í fyrstu og annarri lestri í einni atkvæðagreiðslu af 386 varamönnum. Lögin voru samþykkt af 140 þingmönnum í Partia des Regions, 89 þingmönnum í Batkivshchyna, 40 þingmönnum í UDAR, 32 í kommúnistaflokknum og 50 sjálfstæðum þingmönnum.
Samkvæmt Radio Free Europe var aðgerðin hins vegar ekki undirrituð af þáverandi forsetanum Viktor Janukovitj, sem var síðar leyst úr embætti.
Þann 21. febrúar 2019 var stjórnarskrá Úkraína breytt til að staðfesta reglur um stefnumótun Úkraína fyrir aðild að Evrópusambandinu og Atlantshafsbandalagið í formáli grundvallarlögmálsins, þremur greinum og umbreytingarákvæðum.
Þann 3. september 2019 voru samþykktar nýjar breytingar á stjórnarskránni sem afnumin þingfrelsi fyrir varamenn Verkhovna Rada, að þeirri undantekningu að þeir voru ónæmir fyrir niðurstöðum atkvæðagreiðslu eða yfirlýsingum sínum á Alþingi, en þeir eru ábyrgir fyrir móðgun eða ærumeiðingar. Ný endurskoðun tók gildi þann 1. janúar 2020.
- 1. grein staðfestir Úkraína sem fullvalda og sjálfstæða, lýðræðislega, félagslega, lagalega ríki.
- 5. grein skilgreinir Úkraína sem lýðveldi.
- Fólkið er höfundur fullveldisins og eina uppspretta valds í Úkraína.
Í 15. grein stjórnarskrárinnar segir að félagslegt líf í Úkraína verði að byggjast á meginreglum um pólitíska, efnahagslega og hugmyndafræðilega fjölbreytni.
Þessi grein var skrifuð með aðstoð gervigreindar byggð á margvíslegum fréttatilkynningum og er yfirfalin af ritstjörfum okkar samkvæmt ritstjórnarreglum okkar. Ritstjórnarreglur · Ábendingar og samband
Athugasemdir 0